Kennistransfer

In de praktijk blijkt dat kennistransfer, de overdracht van kennis en ervaring, moeizaam verloopt. Het is één van de oorzaken waarom de leerkracht, het lerend vermogen van organisaties, stagneert en waarom er zowel in projectportfolio’s als in projecten onvoldoende afgestemd is. Deze blinde vlek in het werk resulteert in verstoringen, slechte afstemming en een verminderd anticiperend vermogen in een wereld die steeds complexer en dynamischer is.

kennistransfer binnen handbereik

Beter en sneller leren

Waar het om gaat is dat we manieren vinden om tijdens het werk beter en sneller te leren van elkaar. Met name het delen van praktijkervaring en de meer impliciete kennis over hoe we werken laat zich moeilijk verwoorden en is niet altijd in een systeem te vangen. Kennistransfer is ook van belang in het kader van de vergrijzing. Vooral oudere werknemers vinden het lastig om aan anderen uit te leggen hoe zij intuïtie, inzicht en ervaring toepassen in het werk. Kennistransfer kan leiden tot nieuwe, onverwachte en/of creatieve oplossingen voor alledaagse problemen. Meer over leren.

 

Een scala aan leerinterventies

In mijn werk bij Ruysdael heb ik in de afgelopen 10 jaar een scala aan leerinterventies ontwikkeld en toegepast om kennistransfer te versnellen en te verbeteren. We hebben het hier niet over de technologie, zoals kennissystemen of e-learning, al kan deze technologie wel ondersteunend zijn. Waar het vooral om gaat zijn allerlei vormen van systeemdenken en leerwerkbegeleiding. Het actief ontwikkelen van focus, lerend vermogen en natuurlijk gedrag om de flow van informatie, kennis en ervaring in teams en projecten te verbeteren. Het is een vorm van sociale innovatie.  Volgens een recent onderzoek van de Erasmus universiteit en Panteia blijkt sociale innovatie voor meer dan 70% bij te dragen aan de duurzame innovatie in Nederland.

Drie soorten leerinterventies

Afhankelijk van de doelstelling zijn leerinterventies in te delen in drie categorieën: praktijkleren, samenleren en diepteleren. Praktijkleren heeft tot doel een brug te slaan tussen eerdere praktijkervaringen en de huidige situatie. Ofwel: hoe gebruiken we  opgebouwde kennis en ervaring opnieuw voor de uitdagingen in het hier en nu? Samenleren is veel meer gericht op de sociale component, de samenhang en de afhankelijkheden in het werk. Hoe kunnen we elkaars kennis en ervaring benutten? Diepteleren heeft tot doel het inzicht in onderliggende krachten en systemen te vergroten. Door diepteleren kunnen we onderliggende oorzaken van problemen aanpakken. Leerinterventies werken in allerlei settings zoals individueel werk, duo-werk, collegiale toetsing, teamwerk, overdracht vertrekkende medewerkers, dialoogsessies, vakontwikkeling en projectteams.

Wat betekent dit praktisch?

Elke leerinterventie is maatwerk. Door middel van testen, observaties en interviews helpt de begeleider om individuele leersstrategieën en de communicatie- en  werkpatronen expliciet te maken.  In concrete praktijksituaties, zoals tijdens een overdrachtsgesprek of werkoverleg, zal de begeleider zich veel meer richten op de interactie tussen mensen. Naast observatie en feedback kan de begeleider ook speciale werkvormen of teaminterventies inzetten. In een projectoverleg zijn er bijvoorbeeld drie stappen: 1. Observatie, 2. Feedback en 3. Een inhoudelijke oefening om kennis of afhankelijkheden te inventariseren. Bij kennistransfer van senior naar junior is er bijvoorbeeld veel meer aandacht voor de benodigde en aanwezig kennis (kenniskaart), ervaring (beslis- of doe-modellen), focus (zelf-ander-geheel).

Wat gaat er mis zonder leerwerkbegeleiding?

Dat hangt af van het lerend vermogen. Mensen, teams en organisaties die daarin al een bepaald volwassenheidsniveau hebben kunnen zelfstandig leren. Heb je dat niet dan is dat te merken aan de volgende symptomen:

  • Er zijn veel issues of verstoringen waarvan de oorzaak niet verdwijnt
  • Mensen missen de samenhang en/of zijn niet in staat te anticiperen
  • Tijdverspilling doordat mensen inhoudelijk niet op elkaar voortbouwen

Wat is het effect van leerwerkbegeleiding?

Het belangrijkste effect is dat leerervaringen direct in het werk verankeren. Er ontstaat meer praktische intelligentie. Een ander effect is dat impliciete kennis en ervaring onder woorden gebracht wordt waardoor een grotere groep mensen er voordeel van kan hebben. Door de werkvormen leer je hoe je kan blijven leren zonder verdere begeleiding. Omdat het zo dicht bij het werk staat is een bijkomend effect dat er ineens oplossingen gevonden worden die men eerder niet zag. De leerinterventies verhogen het effect van andere organisatievormen of methodieken zoals Holacracy, MOP (management of portfolio’s), PRINCE2, LEAN, Agile en SCRUM.

De leer-kracht is aan zet

De leer-kracht is aan zet

Een video-impressie van een aantal interactieve presentaties rondom het thema "kennis is macht, maar kennisdeling is kracht", die ik in 2014 verzorgde in opdracht van lob4mbo (nu Expertisepunt LOB) De deelnemers waren vertegenwoordigers van de onderwijsinstellingen in...

Lees meer
Grensverkennend leren

Grensverkennend leren

Sociale innovatie klikt groot, maar is in de kern heel eenvoudig en praktisch: een goed gesprek, leren van elkaars ervaringen en samen nieuwe wegen vinden. Ik ontwierp en begeleide een dialoogtraject en deel graag de aanpak en tips. De context Zestig IT ondersteuners...

Lees meer
De (wan)hoop van de productmanager

De (wan)hoop van de productmanager

Productmanagers hebben geen eenvoudig beroep. Zij worden geacht om vanuit een functionele verantwoordelijkheid doelen te bereiken die voor anderen onmogelijk lijken. Samenwerken en innoveren is de verwachting. De hoop: een product of dienst waar de hele wereld naar...

Lees meer
Praktijkleren in projectteams

Praktijkleren in projectteams

Innovatie, ontwerp, realisatie en beheer in de Energie-sector kent een eigen dynamiek. Het gaat om veiligheid, innovatie in energieopwekkingen en de transitie naar een nieuw tijdperk. Het is een sector van vele vakdisciplines en een hoge mate van integriteit. Alles...

Lees meer
Intervisiepalet

Intervisiepalet

Professionaliseren kan alleen als je samen leert Een vakgroep van projectmanagers. Gedreven om samen te professionaliseren. “ Intervisie, wat is dat? Ik wist niet dat er zoveel verschillende manieren waren.” Een zonnige lentedag. Een groep gedreven professionals...

Lees meer
Kennisoverdracht versnellen

Kennisoverdracht versnellen

Kennisoverdracht In 2006 en 2007 hielp ik verschillende organisatie-onderdelen bij het versnellen van kennisoverdracht. Onderstaand de tips & trics. Kennis zit niet alleen in boeken, maar ook in de hoofden van professionals.Vooral de impliciete en...

Lees meer

Welkom

Hier vind je informatie over samenwerken, leiden, leren, vitaliteit en authenticiteit. Thema’s uit de praktijk voor de praktijk, die mij inspireren en waarmee ik graag anderen inspireer. Als persoon en in mijn werk bij Ruysdael. en in de a2Results community.  – Rien van Leeuwen

LinkedIn-profiel Rien van Leeuwen Profiel Rien van Leeuwen weergeven

Teams versnellen

Duurzaam inzetbaar

Wil je werken aan je duurzame inzetbaarheid? Lees meer op de ruysdael site: een gezonde focus

Optimale mindset

Innovatiekracht

a2results community

Zelfsturing

Ervaar je hoge werkdruk door de invoering van zelfsturende teams? Pak het bij de bron aan.

Zoek op categorie